Pusula ile Nasıl Yön Bulunur
Yönümüzü en kolay pusula yardımı ile saptıyabiliriz Pusula ibresinin koyu renkli ucu manyetik kuzeyi gösterir. Kuzeyinin nerede olduğunu belirledikten sonra, hangi yöne gidecek isek o yönde yer alan bir cismi (örneğin ağaç, iri kayalar gibi) hedef alıp oraya kadar gitmek ve o noktada gitmek istediğimiz yönde yeni bir cisim saptamak gerekir. Bu yöntemle mümkün olduğu kadar düz bir çizgide yol alınabilir

Pusula
Doğada gidilecek yön için belirli cisim ve işaretleri hedef alıp yürüyün.

Siz Kuzey’e değil de başka bir yöne gitmek istiyorsunuz.

Bu durumda pusulanın üzerinde bir döner bilezik vardır. Bunun adına pusula yuvası (açı kadranı) dır Pusula yuvasının üzerinde dereceleri gösteren (0–360 derece ya da 0-400 grad arası ) ölçekli cetvel vardır. Bu cetvel 0-360 ya da 0-400 arası sayıları gösterir. Ayrıca bu cetvelin üzerinde N (North – Kuzey), S (South – Güney), W (West – Batı) ve E (East – Doğu) harfleriile yönler gösterilir. Bu yönlerden ikisinin ortasında bir yere gidecekseniz iki yönün birden adını söylemeniz gerekir.

Örnek: Kuzey Batı
Diyelim Kuzeybatıya gitmek istiyorsunuz. İlk yapmanız gereken şey pusula yuvası üzerinde kuzeybatının yerini bulmak olmalı. Sonra pusula yuvasının kuzeybatıyı gösteren kısmını “Gidilecek Yönü” gösteren ok’un üstüne getireceksiniz.

Pusulayı elinizde tutun. Pusula iğnesinin rahatça dönebilmesi için pusulayı elinizde düz tutmanız gerekir. Sonra elinizde pusula ile tüm vücudunuzla, pusula iğnesinin kuzeyi ile pusula yuvasının içindeki kuzeyi çakıştırana kadar dönüş yapın.

DİKKAT !!
Pusula iğnesinin kuzeyi gösteren kırmızı kısmı pusula yuvasındaki kuzeyi gösteriyor olması gerekir. Eğer güney uç kuzeyi gösterirse istediğinizin tam aksi yönde ilerlersiniz. Yeni başlayanların çok sık yaptığı bir hatadır bu. Bu nedenle her zaman doğru yapıp yapmadığınızı bir kez daha bakarak kontrol edin.

DİKKAT !!
İkinci önemli şey manyetik sapma ile ilgilidir. Üzerinizde metal ya da benzeri bir şey taşıyorsanız bu oku şaşırtabilir. Hatta haritanızda bulunabilecek zımba teli bile sorun oluşturabilir. Okunuzu rahatsız edecek böyle bir şeyin etrafınızda olmadığından emin olmanız gerekir. Çok nadiren de olsa manyetik sapma olasılığı topraktan bile kaynaklanabilir. Ama bu daha çok mayın bulunan yerlerde olur ve sık rastlanan bir şey değildir.

Buraya kadar her şeyi doğru yaptığınızdan eminseniz, gidilecek yönü gösteren ok yönünde yürümeye başlayın. Yolunuzu kaybetmemeniz için sık sık pusulanıza bakın. Her yüz metrede bir bakmanız önerilir. Ama sürekli pusulanıza bakarak yürümeniz doğru değildir. Bir kez yönünüzü belirlediyseniz o yönde yürümeyi sürdürün.

Yanlış yönde gitmemek için bakmanız gereken bir şey var: GÜNEŞ. Öğle vakti güneş güneydedir (Eğer kuzeydeyseniz o zaman güneş güney yarım kürededir)

Pusula ile Yön Bulma
Pusula, Dünyamızın manyetik alanı etkisiyle çalıştığı için, yere paralel tutarak kullanılması gerekir.

Pusulayı doğru tutuş, pusulanın yön oku (yani pusulanın önü) vücudumuzun önünde ve tam karşımıza bakacak şekilde olmasıdır. Pusulayı eliniz veya bileğiniz ile değil, bütün vücudunuzu çevirerek döndürmelisiniz. Aksi takdirde bir miktar sağa veya sola kayarak ilerlersiniz.

Elektro manyetizma prensibi ile çalışan pusula yüksek gerilim hatları, radyo vericileri, GSM telefonları, vb manyetik alan üreteçlerinin yakınında doğru çalışmaz. Aynı nedenden dolayı taşıtlar, çelik yapılı binalar ve hatta demir malzemeli bir masa manyetik iğneyi saptıracaktır.

Pusulayı güçlü mıknatıs ve üreteçlerden (hoparlör, trafo, vb) uzak tutmak gerekir. Pusula iğnesinin manyetikliği bozulduğunda dengeye gelme süresi uzayabilir, hatta bazı durumlarda tam ters yön gösterebilir. Pusulalar sıcaklık ve basınç değişimlerinden de etkilenirler. Kapsül içindeki sıvı 1500mt yükseklikten sonra içinde kabarcıklar oluşturmaya başlar. Genelde tekrar alçalınca bunlar kaybolur. Ancak aşırı sıcak ve soğuk koşullarda uzun süre kalan pusulalarda oluşan kabarcıklar kalıcı olabilir. Pusulaların yaz aylarında araçların ısınan bölümlerinde saklanması ömrünü hızla bitirebilir.

Pusulalar şiddetli darbelerden de etkilenebilir: Kapsül veya diğer bölümleri kırılabilir, iğne yuvasından çıkabilir. Sert darbelerden korumanız gerekir.

Pusula ile yön bulmak 4 temel başlıkta toplanabilir:

- Pusulada Açı Ayarlamak
- Harita Üzerinde Pusula Açısı Ayarlamak
- Kerteriz Almak – Arazide Açı Ölçmek
- Kerteriz Takip Etmek

Kerteriz; Bir noktadan diğerine giderken yönümüzü belirlemek için kullandığımız derece cinsinden açıdır. Referans olarak gerçek kuzey çizgisi alınır ve ona göre ölçülür. Başka deyişle, manyetik kuzey (pusulanın manyetik iğnesinin gösterdiği yön) ile hedef nokta arasındaki açıdır.

Pusulada Açı Ayarlamak

Verilen bir açıyı pusulada ayarlamak için: döner bilezik üzerinde uygun rakamın (kerteriz açısı) referans çizgisi ile kesiştirilmesi demektir. Örneğin; Eğer pusulanızı 45 dereceye ayarlamanız söylendi ise yapmanız gereken şudur: Pusulanızı çıkartıp döner bilezikteki 45 rakamını referans çizgisi ile çakıştırırsınız. Bu açıyı sizin bulmanız gerekebilir. Bunu elinizdeki haritadan ya da doğada karşınızdaki bir yerden ölçebilirsiniz

Harita Üzerinde Pusula Açısı Ayarlamak
Haritada belirlediğiniz bir noktadan diğerine hangi açı ile gideceğinizi bulmak için; Başlangıç ve varış noktalarını bir çizgi ile birleştirin. Üzerinde gitmek istediğiniz bu hayali çizgi pusulanın uzun kenarına gelecek şekilde pusulayı haritaya yerleştirin. Kerteriz açısını bulmak için döner bileziği döndürerek üzerindeki kırmızı “N” harfini haritanın kuzeyine getirin. Kapsül içindeki paralel çizgiler haritanın kuzey-güney çizgilerine paralel olacaktır, ok haritanın kuzeyini gösterecektir. Bileziği kenarındaki referans çizgisine denk gelen açıyı okuyun.

Kerteriz Almak – Arazide Açı Ölçmek
Diyelim ki, ilerideki bir tepeye çıkmak istiyorsunuz. Aranızda belirgin bir coğrafi engel yok ama ormanın içine girdiğinizde ağaçlar zirveyi görmenize engel olacak ve siz ormanın içinde yol bulmakla uğraşıp vakit kaybetmek istemiyorsunuz. Zirvenin kerterizini almalısınız.

Kerteriz almak için pusulayı, gidilen yön oku zirveyi gösterecek şekilde elinizde tutmanız gerekir. Daha kolay ve hassas ölçüm yapmak için pusulayı göz seviyenizde tutabilirsiniz ama pusula tabanının yere tam paralel olması gerektiğini unutmayın. Döner bileziği çevirerek manyetik kuzey ibresi ile kuzeyi gösteren “N” işaretini ve kırmızı oku çakıştırın. Çakışma noktasında kapsül içindeki çizgiler ile iğne paralel olacaktır. Böylece manyetik kuzey ile hedef arasındaki açıyı, kerteriz açısını bulursunuz.

Kerterizi Takip Etmek
Önceden harita üzerinden okunmuş veya arazide alınmış kerteriz açılarını ya da kendi aldığınız kerterizi kullanarak arazide pusula ile ilerleyebilirsiniz. Örneğin eğer sapakta indiğinizde 60 derece ile yaklaşık 10 dakika yürüyüp uygun bir kamp alanına varacağınız söylendi ise yapmanız gereken şudur: Sapakta indikten sonra pusulanızı çıkartıp döner bilezikteki 60 rakamını referans çizgisi ile çakıştırırsınız. Sonra pusulanın tamamını (yürüyeceğiniz için vücudunuzu da) döndürerek, manyetik iğnenin kuzey ucu ile bilezik üzerinde “N” (kuzey) işaretini çakıştırırsınız. (Silva pusulalarda kuzeyi göstermesi gereken bütün bu bölümler kırmızıdır ve hızlı çalışırlar). Pusulanızın üst kısmında yer alan “gidilen yön” okları size kamp alanının yönünü göstermektedir. Bu hedefe gitmek için bazı noktalara dikkat etmeniz gerekir ama merak etmeyin biraz çalışma ile pusula kullanımında serileşirsiniz.

Alınmış kerterizi izlemek teorik olarak basittir ama hepimiz biliriz ki arazide uzakta belirgin görünen noktalar örneğin bahsettiğimiz zirve, biz ilerledikçe görünmez olurlar ve yön şaşırabiliriz. Ara sıra pusuladan yapacağınız yön kontrolü çok sağlıklı olmaz. (Bakınız Pusulanın Sınırlı Kullanımı, sayfa W) Hiç hata yapmamak için pusulayı hep elimizde tutmamız gerekir. Onun yerine ilerlemeniz gereken hayali bir çizgi üzerinde belirgin noktalar saptayıp devam etmek daha kolaydır. Mesela, berlirgin bir ağaç tam olarak ilerleme hattınızdaysa, ilk önce ağaca gidersiniz. Bunu yaparken ağacı görerek bir gölün çevresinden dolaşabilirsiniz, biraz sağa ya da sola kayarak köprü geçebilirsiniz. Ağaç birinci kerteriz noktanızdı ve yanına geldiğinizde pusuladaki kerteriz açısı yine varmak istediğiniz noktayı, zirveyi göstermektedir. Zirveyi göremeseniz bile başka ara kerteriz noktaları belirleyerek adım adım hedefe varabilirsiniz.Orman içinde yürürken sıklıkla pusulayı kullanarak ilerleme yönünüzün doğru olduğunu kontrol edin.

Kerteriz ya da hedef açısını takip etmek demek, yürürken sürekli olarak okuduğumuz açıya sadık kalmamız demektir. Pusulanın bileziğini kaydırmak, pusulaya bakmadan yürüyüp hattan çıkmak ve sonra tekrar eski açıya bakmak bizi yanlış yerlere ***üren basit hatalardan ikisidir. Sadece pusula açısına bakarak ile ilerlemek, zorunlu bazı haller dışında hem pratik değildir, hem de pusulaya hakim değilseniz hayra alamet.

Modern pusulayı tasarlayan Gunner Tillander sayesinde artık pusula kullanmak çok kolay. İlk pusulalar sadece SILVA tarafından üretildiği için SILVA pusulası ve Silva yöntemi diye anılmaya başlayan modern pusula kullanma teknikleri 3 basit adımdan oluşur:

1. Başlangıç ve varış noktalarını pusula ile birleştir. Harita üzerinde gitmek istediğin hayali çizgiyi pusulanın bir kenarına gelecek şekilde pusulayı haritaya yerleştir.

2. Kerteriz açısını bulmak için döner bileziği döndürerek üzerindeki kırmızı “N” harfini haritanın kuzeyine getir. Kapsül içindeki meridyen çizgileri haritanın kuzey-güney çizgilerine paralel olacaktır. Bileziği kenarındaki referans çizgisine denk gelen açıyı oku.

3. Kerteriz açısını takip et. Pusulayı yere paralel olarak gövdene önünde tutarak manyetik iğnenin kırmızı ucu ile kapsülün içindeki kuzey oku üst üste bindir. Buna iğneyi kutulamak da denir. Gidilen yön okunun gösterdiği yön tam olarak haritada gitmek istediğin noktayı göstermektedir. Başını kaldırıp ileri baktığında göze çarpan bir yer şeklini belle ve ona doğru yürü. Bu işlemi hedefe varıncaya kadar tekrarla.

4. (Aynalı Pusulada) Aynalı bir pusula kullanırken pusulayı öyle tutmalısın ki tabanı yere paralelken hem aynadan pusula tabanını görebilmeli hem de kapaktaki V çentiğinden kerteriz alabilmelisin. V çentiği, aynadaki siyah çizgi ve referans çizgisi aynı doğrultuda olmalıdır.

Pusula ile Nasıl Yön Bulunur, Pusula ile Yön Bulma, Pusula İle Yönümüzü Nasıl Buluruz, Pusula İle Yön Nasıl Bulunur, Pusula İle Yönümüzü Nasıl Buluruz Araştır, Pusula ile Yön Bulma Yöntemleri, Pusula ile Nasıl Yönümüzü Buluruz, Pusulayla Yön Bulma
Eğitim ve Ögretim Eğitim ve Ögretim