Kısa Bilgi

Didaktik Şiir Nedir



Didaktik Şiir Nedir
Didaktik Şiir belli bir düşünceyi aşılamak veya belli bir konuda öğüt, bilgi vermek, bir ahlak dersi çıkarmak amacıyla öğretici nitelikte yazılan, duygu yönü az olan şiir türüdür. Kısaca öğretici şiirdir. Yusuf Has Hacip’in Kutadgu Bilig, Aşık Paşa’nın Garibname, Nabi’nin Hayriye bu türün ünlü örnekleridir. Tanzimat’tan sonraki Türk Edebiyatında Ziya Paşa’nın Terkib-i Bend; Tevfik Fikret’in Haluk’un Defteri ve Şermin; Mehmet Akif’in Süleymaniye Kürsüsünde, Asım adlı eserleri de bu tarzda yazılmış ünlü eserler. Fabl türündeki eserler de örnek olarak gösterilebilir. Örnek-1 KARGA İLE TİLKİ Bir dala konmuştu karga cenapları; Ağzında bir parça peynir vardı. Sayın tilki kokuyu almış olmalı; Ona nağme yapmaya başladı: "Ooooo! Karga cenapları, merhaba! "Ne kadar güzelsiniz; ne kadar şirinsiniz "Gözüm kör olsun yalanım varsa "Tüyleriniz gibiyse sesiniz "Sultanı sayılırsınız bütün bu ormanın." Keyfinden aklı başından gitti bay karganın; Göstermek için güzel sesini Açınca ağzını düşürdü nevâlesini. Tilki kapıp onu dedi ki: "Efendiciğim, Size küçük bir ders vereceğim; Alıklar olmasa iş kalmaz açık gözlere; Böyle bir ders de değer sanırım bir peynire" Karga şaşkın, mahcup biraz da geç ama, Yemin etti gayrı faka basmayacağına. (Çev: Orhan Veli) Örnek-2 Şunlar ki çoktur malları Gör nice oldu halleri Sonucu bir gömlek imiş Anında yoktur yenleri ( Yunus EMRE )




DİDAKTİK ŞİİR
Bilim, sanat, felsefe, ahlak, din... gibi alan­larda yazılan ve birtakım kuralları, ilkeleri öğret­meyi amaçlayan şiirlere didaktik şiir denir. Eski çağlarda ozanların eğitici, öğretici bir kişi olduğu kabul ediliyordu. Eski Yunan edebiyatında Hesiodos bu türün ilkörneklerini veren kişidir. Hesiodos, "İşler ve Günler" adlı eserinde ahlâk, tarım ve gemicilik üzerine bilgiler vermiştir. Türk edebiyatında da didaktik şiire örnek olabilecek birçok eser vardır. Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig, Âşık Paşa'nın Türklere tasavvufu öğretmek için yazdığı Garipnâme'si, Nabi'nin oğ­luna devrin yaşayış ve geleneklerini, İslam ahlakı­nı öğretmek için yazdığı Hayriyye adlı mesnevisi didaktik eser örnekleridir. Batı etkisinde gelişen Türk edebiyatında da Ziya Paşa, Tevfik Fikret, Mehmet Âkif gibi sanatçılar bu yolda önemli eserler vermişlerdir. UYARI: Didaktik şiir akla seslenen bir tür olduğu için bi­lim, sanat, ahlâk ... kurallarını öğretme dışında, duyguya değil akla dayanan başka şiir dallarını da içine alır. Bu bağlamda "satirik şiir" olarak da bilinen hiciv I yergi şiirleri de didaktik şiir sayılır. Yine fabl, manzum öykü ve manzum mektup türleri didaktik şiir kapsamındadır.

Didaktik Şiir Örnekleri
: İki sapan yap kendine evinde Biri parçasız olsun, biri parçalı Biri kırılırsa ötekine koşarsın öküzleri Dingil için defne ve karaağaç iyidir, En az onlar kurtlanır. Güçlü bir çift öküz bul dokuz yaşlarında Bu yaş, öküzlerin delikanlılık çağıdır İşe en elverişli oldukları çağ Çift sürerken kavgaya tutuşmaz Sapanı kırıp işi yarım bırakmazlar (Hesiodos, "İşler ve Günler"den) Şunlar ki çoktur malları Gör nice oldu halleri Sonucu bir gömlek imiş Anın da yoktur yenleri (Yunus EMRE) Güzel dil Türkçe bize Başka dil gece bize İstanbul konuşması En sâf, en ince bize Yeni sözler gerekse Bunda da uy herkese Halkın söz yaratmada Yollarını benimse (Ziya GÖKALP) Âtiyi karanlık görerek azmi bırakmak... Bilmem ki ölüm var mıdır ondan daha alçak! Ey dipdiri meyyit: "İki el bir baş içindir." Davransana eller de senin, baş da senindir. Ye's öyle bataktır ki düşersin, boğulursun Ümide sarıl sımsıkı, seyret ne olursun! (M. Âkif ERSOY)
Didaktik Şiir, Didaktik Şiir Nedir, Didaktik Şiir Ne Demek, Didaktik Şiir Hakkında Bilgi, Didaktik Şiirin Özellikleri, Şiir Çeşitleri, Şiir Türleri,
Eğitim ve gretim Eğitim ve gretim
Kısa, Kısaca, Kısa Bilgi, Hakkında Bilgi, Nedir,